Koppenteller

Zo is er geteld

Hoe er is geteld, wat de cijfers wel en niet laten zien, en hoe zeker ze zijn.

21.574 koppen van vijftien Nederlandse nieuwsmedia, van januari 2025 tot november 2026. Daarin staat 9.339 keer iemand van wie je uit de kop weet of het een vrouw of man is. 26% van hen is vrouw: ongeveer één op de vier. De marge loopt van 24% tot 28%. Alles is gelezen door een taalmodel. Mensen kijken doorlopend steekproeven na. Tot het eerste overeenstemmingscijfer er is, heet Koppenteller een pilot.

Welke koppen

De koppen komen uit de openbare nieuwsfeeds (RSS) van NOS, nu.nl, AD, De Telegraaf, de Volkskrant, NRC, RTL Nieuws, Trouw, het FD, het Reformatorisch Dagblad, Hart van Nederland, Omroep Brabant, RTV Noord, L1 en Rijnmond. Een feed is een lijst met de nieuwste koppen van een site. De meeste koppen komen uit kopieën van die feeds in het Internet Archive (archive.org). Daar staat per feed ongeveer één kopie per tien dagen. RTL Nieuws en NRC zijn één keer zelf opgehaald, op 1 november 2026. Van Trouw, het Reformatorisch Dagblad en Hart van Nederland is geen feed bewaard. Daar zijn uit dezelfde soort archiefkopieën de eerste dertig koppen van de voorpagina genomen; de datum is dan de dag dat de kop op de voorpagina stond. Deze acht bronnen kwamen er op 6 november 2026 bij. De artikelen zelf zijn niet gelezen.

Wat erin zit, hangt af van welke feeds bewaard zijn. Van nu.nl zijn 24 feeds bewaard, ook die voor sport. Van de NOS zijn het er 17. Van De Telegraaf en de Volkskrant is alleen de voorpagina bewaard. RTL Nieuws heeft één feed met alles, ook showbizz. Oktober 2026 is veel groter dan de andere maanden. RTL Nieuws zit alleen in oktober en begin november 2026. Soms stond dezelfde kop in twee feeds van een site, en telt hij nu twee keer mee. Het gaat om enkele tientallen koppen. Haal je die eruit, dan blijft het hoofdcijfer 26%. In de volgende versie van de data worden ze één keer geteld.

Daarom staat bij het hoofdcijfer een bandbreedte. Telt elke site even zwaar, dan is het 28%. Telt elke maand even zwaar, dan 26%. Zonder RTL Nieuws is het 25%, zonder de aparte sportfeeds 27%. Al die uitkomsten vallen binnen de marge van 24% tot 28%.

Het hoofdcijfer hangt wel af van hoeveel sport er in de feeds zit. Van de 9.339 mensen staan er 2.986 in een sportkop, bijna een derde, en van hen is 15% vrouw. Zonder alle sportkoppen is 2.010 van de 6.353 mensen vrouw: 32%. Dat is meer dan zonder de aparte sportfeeds, omdat er ook sportkoppen in de algemene feeds staan. In showbizz is het omgekeerd: daar is 44% vrouw, en zonder showbizz is het hoofdcijfer 24%. Welke feeds van een site bewaard zijn, bepaalt dus mee waar het cijfer uitkomt.

Wie heeft gelezen

Elke kop is gelezen door een taalmodel, volgens een vast handboek. Dat taalmodel is Claude, van Anthropic. Het werk is verdeeld over meerdere sessies van hetzelfde model. Elke sessie las een deel. Per persoon in de kop is vastgelegd:

Het lezen ging in twee rondes: eerst 2.000 koppen, later de rest. De eerste ronde komt ruim drie punten lager uit dan de 7.308 koppen daarna, die van dezelfde sites en uit dezelfde maanden komen (21% tegen 25% vrouw). Die 2.000 koppen zijn daarom in november 2026 opnieuw gelezen, ook door het taalmodel. Dat gaf vrijwel dezelfde uitkomst: 21,1% tegen 20,9%. Het verschil komt dus niet door het lezen. Waar het wel vandaan komt, is nog niet duidelijk. In de eerste ronde zijn mensen van wie het geslacht onbekend is niet genoteerd.

Voor de verdieping is per persoon nog meer gelezen. Noemt de kop iemand via een partner, ouder of kind? Of met leeftijd of uiterlijk? Is die persoon aan het woord? En welke functie had die persoon op dat moment? Ministers en staatssecretarissen zijn op naam en datum vergeleken met wie er toen in het kabinet zat.

Wat “nagelopen” op deze site betekent: een tweede lezing en gerichte controles, ook door een taalmodel. Daarnaast kijken mensen doorlopend steekproeven na. Waar de site spreekt van indelen of nalopen, gaat het om het werk van het taalmodel.

Wanneer iemand meetelt

Iemand telt alleen mee als de kop zelf laat zien of het een vrouw of man is, of als het om een bekend persoon gaat. Dat kan een naam zijn die duidelijk vrouwelijk of mannelijk is. Of een woord als moeder, zakenman of actrice. Of een woord als hij of zij. Of iemand als Femke Kok of Max Verstappen.

‘De rechter’, ‘een topman’, ‘de verdachte’, ‘een Rus’ of ‘een student’ zeggen niets over het geslacht. Die tellen dus niet mee. Dat geldt voor 20% van alle mensen in de koppen, en voor een derde van de mensen in misdaadkoppen. Mannen worden in koppen vaker zonder geslacht genoemd. Daardoor kan het aandeel vrouwen bij slachtoffers en verdachten iets te hoog uitvallen.

Groepen (‘drie mannen’) tellen niet mee in de aandelen. Wie zich niet als vrouw of man identificeert, krijgt een eigen code. Ook die vermeldingen tellen niet mee in de aandelen vrouw en man.

Alle aantallen zijn vermeldingen: wie vaak in het nieuws is, telt elke keer mee. Bij de wereldleiders staat ook het aantal verschillende personen.

Hoe zeker

De marge bij het hoofdcijfer is zo berekend: de telling is heel vaak opnieuw gedaan, met steeds een andere mix van sites en maanden (bootstrap). Zo telt mee dat koppen in groepjes binnenkwamen. Bij de onderdelen en de vergelijkingen met de werkelijkheid is de marge eenvoudiger berekend, per vermelding (Wilson). Daar kan de echte onzekerheid iets groter zijn. Een verschil met de werkelijkheid heet op deze site alleen een verschil als het buiten de marge valt.

Naast de werkelijkheid

Waar het kan, staat het cijfer uit de koppen naast een officieel cijfer. Soms meet dat precies hetzelfde. Dan staat er ‘in werkelijkheid’. Soms meet het alleen ongeveer hetzelfde. Dan staat er ‘ter vergelijking’.

Ministers en staatssecretarissenin werkelijkheid: wie er op dat moment in het kabinet zat · 57 van 103 vermeldingen
55%39%
Verschillende wereldleidersin werkelijkheid: deel van de landen met een vrouw aan de top · 8 van 78 leiders
10%13%
Slachtoffers van moord en doodslag in Nederlandin werkelijkheid: CBS 2024–2025 · 21 van 44 zaken, verschil binnen de marge
48%37%
Topmensen van bedrijventer vergelijking: Fortune 500, de grootste Amerikaanse bedrijven · 10 van 117
9%11%
Verdachten, beschuldigden, veroordeeldenter vergelijking: verdachten van geweld (CBS 2023); hier tellen ook fraude en schandalen mee · 102 van 845
12%12%
Sportkoppen over vrouwenter vergelijking: vrouwen in TeamNL op de Spelen van Parijs (163 van 273) · 325 van 2.803
12%60%
Economiekoppen over zorg, onderwijs, opvangter vergelijking: deel van alle werkenden in die sectoren (CBS 2025) · 9 van 759
1,2%25%

Bij de Kamerleden is vergeleken met een verwachting. Fractievoorzitters komen veel vaker in het nieuws dan gewone Kamerleden. Daarom is berekend hoeveel vrouwen je zou zien als het nieuws alleen naar die positie keek. Wie op dat moment minister was, telt alleen bij het kabinet. (Demissionaire ministers mochten tijdelijk ook Kamerlid zijn.)

Bij de wereldleiders gaat maar 2% van de vermeldingen over een vrouw. Dat komt doordat dezelfde mannen steeds terugkomen: de helft van de vermeldingen gaat over Trump.

Naast ander onderzoek

Klopt één op de vier? Ander onderzoek komt op hetzelfde uit, met een heel andere methode. Het grootste is het Global Media Monitoring Project (GMMP). Dat telt sinds 1995 elke vijf jaar op één dag wie er in het nieuws staat, in tientallen landen tegelijk. Mensen lezen daar elk bericht helemaal, niet alleen de kop.

OnderzoekWat is geteldVrouwHier
GMMP 2025, wereldIedereen in krant, radio en tv, 94 landen, 6 mei 202526%26%
GMMP 2025, EuropaIdem, 25 landen27%26%
GMMP 2020, NederlandIedereen in 6 kranten, 3 radio- en 3 tv-journaals, 4 nieuwssites, 29 september 2020 (527 mensen)28%26%
GMMP 2025, NederlandKrant, radio en tv, één dag (ongeveer 360 mensen)31%26%
GMMP 2025, sportMensen in sportnieuws, wereld15%12%
Gender Gap Tracker, CanadaWie geciteerd wordt, 613.000 artikelen, 2018 tot 2020, automatisch geteld29%31%

‘Hier’ is het cijfer uit de koppen: alle mensen, de sportkoppen, en wie in de kop geciteerd wordt (dat laatste in de koppen van de eerste zeven bronnen).

De verschillen in methode zijn groot. Het GMMP telt iedereen in het hele bericht, op één dag. Koppenteller telt alleen de kop, over bijna twee jaar. In een kop staan vooral mensen met een functie of een uitslag: de premier, een wereldleider, een voetballer. Dat zijn vaker mannen. Dat Koppenteller iets onder de Nederlandse GMMP-cijfers uitkomt, past daarbij. De Nederlandse metingen van het GMMP zijn wel klein: één dag, een paar honderd mensen. Ook telt Koppenteller alleen mensen van wie het geslacht uit de kop blijkt. Het GMMP 2020 laat zien dat zo'n keuze het cijfer ongeveer 2 punten kan verschuiven (28% zonder, 26% met de mensen van wie het geslacht onbekend was).

Het Commissariaat voor de Media telt iets anders: wie er in beeld is op de Nederlandse tv, ook presentatoren en gasten. In nieuws en actualiteiten was dat in 2023 35% vrouw. Dat is hoger, omdat presentatoren en gasten meetellen.

De sites

Zoals ze binnenkwamen, verschillen de sites flink: van 18% bij nu.nl tot 38% bij RTL Nieuws. Dat komt vooral door de feeds. Bij nu.nl is 68% van de mensen in de koppen sporter. Bij RTL Nieuws staat 52% in showbizz. Vergelijk je dezelfde onderwerpen, dan liggen alle sites tussen 22 en 27%, en de marges overlappen. Deze telling zegt dus niets over welke redactie beter of slechter is. Nieuws van persbureau ANP telt mee bij de site die het publiceerde.

SiteKoppenMensenVrouw
NOS2.80694022%
nu.nl2.9352.11418%
AD1.07984526%
De Telegraaf41432226%
RTL Nieuws83473938%
de Volkskrant1.05745626%
NRC1634326% (klein)
Trouw1.52759725%
FD92818717%
Reformatorisch Dagblad1.67854229%
Hart van Nederland81430641%
Omroep Brabant1.02449531%
RTV Noord2.18453428%
L11.75034837%
Rijnmond2.36187028%

Mensen: iedereen van wie de kop laat zien of het een vrouw of man is. Klein: minder dan vijftig mensen, daar zegt een percentage weinig. De aantallen volgen wat er van elke site bewaard is, niet wat de site publiceerde. Na te rekenen in de open data, kolom bron.

Wat dit niet laat zien

Namen en privacy

Het kaartje toont bij elk poppetje de kop. Alle namen zijn zwart gemaakt, ook van bekende mensen en mensen met een publieke functie, en ook voornamen en initialen. Het gaat om de verhouding tussen vrouwen en mannen, niet om wie het is. De namen staan ook niet in de broncode van de site. Waar het artikel nog online staat, linkt de kop ernaar.

Een script maakt de namen zwart. Daarna zijn alle koppen nog eens nagelopen op gemiste namen en halve namen (5 en 11 november 2026). Dat gebeurt met een script en een taalmodel, en kan iets missen. Zie je toch een naam staan? Mail dan naar astrid@missingmeasure.com. Zie ook de privacyverklaring.

De koppen zijn alleen gelezen om deze vragen te beantwoorden. Ze zijn niet gebruikt om een taalmodel te trainen. De artikelen worden niet gepubliceerd.

Eerder onderzoek

Koppenteller sluit aan bij eerder onderzoek. Het Global Media Monitoring Project meet sinds 1995 elke vijf jaar wereldwijd wie er in het nieuws staat. Shor en anderen lieten in 2015 zien waar het tekort aan vrouwen in kranten vooral vandaan komt: uit de top van de samenleving. Wie de macht heeft, staat in het nieuws (‘A Paper Ceiling’, American Sociological Review). Koppenteller vindt hetzelfde bij het kabinet en de wereldleiders. De Canadese Gender Gap Tracker telt doorlopend wie er in het nieuws wordt geciteerd.

Koppenteller kijkt daarnaast per persoon waarom iemand in de kop staat en hoe die persoon wordt genoemd. En wie een functie heeft, wordt vergeleken met wie die functie had op de dag van de kop.

Bronnen

Per dag

De telling hierboven is een vaste versie: koppen van januari 2025 tot begin november 2026, uit archiefkopieën. Die blijft zoals hij is. Sinds 16 november 2026 haalt Koppenteller de koppen ook zelf op uit de feeds van de vijftien media, een paar keer per dag. Die koppen worden per dag geteld, op de pagina Per dag.

Een dag loopt van middernacht tot middernacht, Nederlandse tijd, volgens het tijdstip waarop de kop in de feed verscheen. Elke nacht leest een AI-taalmodel alle koppen van de dag ervoor, met hetzelfde handboek en dezelfde werkinstructie als de vaste telling. Het telt mee wie er in de kop staat en of die persoon een man of een vrouw is, op dezelfde manier als hierboven. De uitslag staat de volgende ochtend uiterlijk om zeven uur online. Een mens kijkt die niet vooraf na. Wel kijkt een mens elke week een steekproef van honderd koppen na. Wat de mens verandert, staat in de data en telt daarna mee.

Eén dag is een kleine telling met een grote marge. Op een gewone dag gaat het om ruim duizend koppen en zo'n zeshonderd mensen van wie het geslacht uit de kop blijkt. De marge is dan ongeveer vier tot vijf procentpunten naar boven en naar beneden. Per medium is de telling nog veel kleiner: bij de NOS of een regionale omroep gaat het om enkele tientallen mensen per dag. Daarom staat bij een medium met minder dan dertig mensen geen percentage. Eén dag zegt dus weinig over een medium. Wat telt, is wat er over weken en maanden gebeurt.

Een feed laat alleen de nieuwste koppen zien. Als er tussen twee keer ophalen veel nieuws verschijnt, kan een kop gemist zijn. Het logboek houdt bij waar dat kan zijn gebeurd; dat staat bij elke dag in de data. De gegevens per kop staan per dag als CSV op de pagina Per dag, onder CC BY 4.0. Er staan geen koppen of namen in, alleen de lezing.

De foto's

Sinds 16 november 2026 wordt elke avond rond kwart voor negen de voorpagina van elk medium opgehaald. Van zes media lukt dat niet, omdat ze automatische bezoekers weren: nu.nl, AD, De Telegraaf, de Volkskrant, RTL Nieuws en Trouw. Van alle media worden ook de foto's bij de artikelen uit de feeds van die dag bewaard, tien per medium per dag, willekeurig gekozen.

Per foto wordt gekeken wie er centraal staat, dus wie de foto over gaat. Mensen op de achtergrond, in een menigte of op een scherm achter een presentator tellen niet mee. Een foto krijgt een van vier lezingen: alleen mannen, alleen vrouwen, man en vrouw, of geen herkenbare mensen. Daaronder vallen ook tekeningen, logo's, gebouwen en landschappen. Alleen mannen kan één man zijn of meerdere. Geslacht gaat op hoe iemand in beeld komt; er worden geen namen vastgelegd. Foto's van een presentator of verslaggever van het medium zelf worden apart gemarkeerd, omdat het medium die zelf kiest.

De foto's worden gelezen door een AI-taalmodel, volgens een vast handboek. Daarna kijkt een mens elke avond alle foto's van de voorpagina's na, en pas dan komt de uitslag van die dag online. Wat de mens verandert, staat per foto in de data. Op 16 november 2026, de eerste dag, is alleen de NOS nagekeken: van de 73 foto's waren mens en model het over 69 eens (94 procent). De foto's uit de feeds worden niet elke dag nagekeken, maar elke week in een steekproef van honderd.

Een voorpagina is een momentopname: om een ander uur kunnen er andere foto's staan. Een foto die twee keer op dezelfde pagina staat, telt één keer. De gegevens per foto staan per dag als CSV op de pagina De foto's, onder CC BY 4.0.

Open data

Alle tellingen staan als CSV op de pagina open data, met uitleg per kolom. Zo kun je elk cijfer op deze site zelf narekenen.

Een fout gezien?

Klopt een kop, een getal of een indeling niet? Mail naar astrid@missingmeasure.com. Correcties komen hier, met datum.

Versie 19 november 2026: tabel per site toegevoegd onder De sites. Versie 16 november 2026: uitleg over de foto's toegevoegd. Versie 19 november 2026. Wijziging: de controle door mensen is doorlopend, met steekproeven. Versie 14 november 2026. Wijziging: uitleg toegevoegd over sport en over de twee leesrondes; Koppenteller heet nu een pilot; de naam van het taalmodel staat erbij; de dubbele koppen zijn uitgelegd; op de datapagina staat een citeerregel. Versie 11 november 2026: alle namen zijn nu zwart gemaakt, ook van bekende mensen.